Het insect

In het dierenrijk behoort de bij tot:

- de klasse der INSECTEN,
- de orde der HYMENOPTERA (vliesvleugeligen) waaronder de hommels, wespen, bijen, mieren...
- de sectie der ACULEATA (angeldragers)
- de superfamilie der APOIDEA (bijachtigen : bijen, hommels en graafwespen)
- de familie van de APIDAE
- de onderfamilie  APINAE, waartoe ook de hommels, de vilt-, langhoorn-, sachem- en de rouwbijen behoren
- het geslacht APIS

De insecten behoren tot de oudste bewoners van onze aarde. Waar duizenden andere diersoorten de steeds wisselende klimaten en voorvallen op onze planeet niet wisten te overleven, slaagden zij er wel in.
De bij stamt oorspronkelijk wellicht af uit een familie van de graafwespen (Spheciformes).

Tot voor kort was de eerste fossiele bij de 'Electrapis' (de Barnsteenbij) uit de Oostzee.



35 miljoen jaren geleden verzamelde zij al stuifmeel op haar achterpoten, in het toen subtropisch klimaat.

Maar een nieuwe vondst in 2006 wees uit dat er 100 miljoen jaar geleden reeds bijen op onze aardbol vlogen.
In een mijn in de Hukawng-vallei in Myanmar (Birma) werd in 2006 een fossiele bij gevonden in barnsteen, ze werd de 'Melittosphex burmensis' gedoopt. Het bijtje was amper 3 mm groot maar het eigenaardige aan dit fossiel is dat ze naast typsche wespenkenmerken ook een behaard lijf en poten heeft, typische eigenschap van bestuivers, zoals de moderne bij. Het geeft de wetenschappers een beeld over het tijdstip dat beide soorten een verschillende richting zijn uitgegaan in de evolutie.

  

Het past ook allemaal in het evolutiepaatje van onze aardse flora.
Lang geleden, in de tijd toen de amfibieŽn nog heersten over de aarde en de vissen over de zee, bestonden de bossen op onze planeet hoofdzakelijk uit 'primitieve' planten, zoals varens, wolfsklauwen en paardenstaarten. Dat tijdperk was het Carboon (het viel 360 miljoen tot 300 miljoen jaar geleden) en het leverde ons steenkool op - versteende opeengepakte dode varens en ander prehistorisch groen.
De varens werden vanaf het begin van het MesozoÔcum (250 miljoen jaar geleden) opgevolgd door de gymnospermen of naaktzadigen - zoals de sparren en de dennen. Pas veel, veel later, zo'n 125 miljoen jaar geleden bij het begin van het Krijt, kwamen ook de moderne, bedektzadige planten op, met hun bloemen en hun vruchten en hun zaden.
En tegelijkertijd ontstonden ook dit soort insecten die deze bloemplanten moesten gaan bestuiven - de gezamenlijke opkomst van wespen en bijen met hun waardplanten, tussen honderd miljoen en 65 miljoen jaar geleden, geldt als een klassiek voorbeeld van co-evolutie.

Voor deze bijen en wespensoorten deden schorpioenvliegen het bestuivingswerk. Onder leiding van Dong Ren van de universiteit van Peking beschrijven de onderzoekers in het vakblad Science van nov. 2009, drie uitgestorven families van dergelijke schorpioenvliegen. Ze hadden gespecialiseerde monddelen die precies geschikt waren voor het opzuigen van stuifmeelrijke plantensappen bij coniferen uit die tijd. Dat leert de analyse van de fossiele overblijfselen van zowel vliegen als coniferen. Het kan moeilijk anders of de beesten stonden ook in voor de bestuiving van deze bomen, gokken de vorsers, en dat deden ze al vanaf het midden-Jura, ruwweg 160 miljoen jaar geleden.


terug

© Copyrights - Bieenkorf - bemerkingen : mail